„(...) że to nie łzy są, ale że kamienie (…)” – C.K. Norwid W Weronie

Projekt „Kamienie pamięci – znajdź bohatera Września” ma na celu upamiętnienie losów i czynów polskich żołnierzy oraz cywilów walczących we wrześniu 1939 roku. „Kamienie pamięci” są metaforą trwałości naszej pamięci o ich czynach i śmierci. Żołnierze września już dawno zostali opłakani, warto jednak utrwalić ich imiona w lokalnych społecznościach. – tak o projekcie, do którego przystąpił Powiatowy Zespół nr 4 Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych w Oświęcimiu, wypowiadają się jego pomysłodawcy, czyli Instytut Pamięci Narodowej. Jego realizacja trwała od września 2009 do lutego 2010 r. Dnia 24 lutego nastąpiło podsumowanie w postaci montażu słowno-muzycznego pt. „Oświęcim w pierwszych dniach wojny”, mające na celu upamiętnienie pułkownika Władysława Kiełbasy, bohatera września, dowódcy piechoty 2 batalionu 73 pułku piechoty, który zginął w bitwie pod Wyrami 2 września 1939 roku.

Realizację projektu rozpoczęliśmy od opracowania życiorysu pułkownika w oparciu o materiały i dokumenty, które udostępnił nam miłośnik ziemi oświęcimskiej, Jarosław Ptaszkowski. Obejrzeliśmy zorganizowaną na oświęcimskim zamku wystawę historyczną pod tytułem „Oświęcim w pierwszych dniach II wojny światowej. Ludzie, czasy, wydarzenia”. Z wydanej z okazji wystawy broszurki zaczerpnęliśmy część wojennych wspomnień oświęcimian do programu artystycznego – mówi opiekun grupy uczniów realizującej projekt, Iwona Pieronek-Tokarz.

Pułkownik – dowódca Garnizonu „Oświęcim” w latach 1938-1939 – odpowiadał za organizację obrony na odcinku „Mikołów”, znał przebieg umocnień, dzięki czemu mógł planować polską obronę. Uczniowie mieli okazję bliżej przyjrzeć się tak zwanemu obszarowi warownemu Śląsk podczas pokazu multimedialnego, zaprezentowanego nam przez Jarosława Ptaszkowskiego. Następnie odbyła się wycieczka do jednostki wojskowej w Oświęcimiu, którą zwiedziliśmy dzięki uprzejmości podpułkownika Andrzeja Radwańskiego, dowódcy Garnizonu „Oświęcim”. Następnym krokiem było przygotowanie przez uczniów: Dawida Tomasiczka, Sławomira Pokrywki, Magdaleny Polak, Katarzyny Piotrowskiej, Wojciecha Czebotara, Łukasza Karpa, Olgi Kołacz oraz Dawida Sułkowskiego, działających pod kierunkiem nauczycielki historii Iwony Pieronek-Tokarz oraz nauczycielki języka niemieckiego Katarzyny Żmudki, wystawy w holu szkoły. Jej cel to przybliżenie postaci człowieka, który został także patronem jednej z oświęcimskich ulic na osiedlu rotmistrza Pileckiego. Przez cały okres trwania projektu osobnym działaniem było opracowywanie portfolio postaci pułkownika W. Kiełbasy.

W finale do upamiętnienia włączyli się także uczniowie będący członkami Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, którzy przygotowali program artystyczny. Dlatego na podsumowaniu obecny był także prezes TOnO, Mirosław Domin. W uroczystościach podsumowujących uczestniczyli także inni goście: Jarosław Ptaszkowski i Karol Ptaszkowski, świadkowie września 1939 roku – Julian Witalski i Mieczysław Iskierka (pamiętający Pułkownika – jako dziecko w wieku szkolnym obserwował między innymi uroczyste przekazanie wojsku broni ufundowanej przez miejscową społeczność). Wśród gości byli również przedstawiciele Garnizonu Oświęcim. Specjalnym uczestnikiem uroczystości był Tadeusz Firczyk, który udostępnił na potrzeby projektu część swoich bogatych zbiorów fotograficznych z okresu międzywojennego i wojennego. Prezentacja multimedialna, która powstała w oparciu o te zbiory, uświetniła program artystyczny. Naszym celem było przybliżenie młodzieży czasów wojennych, ale tych związanych z lokalną społecznością, z naszym miastem Oświęcimiem.

Końcowym akcentem uroczystości było odsłonięcie tablicy upamiętniającej pułkownika Władysława Kiełbasę w szkolnej sali do nauczania historii, co pozwala mieć nadzieję, że pamięć o pułkowniku w PZ nr 4 wciąż będzie żywa.